Skrócony opis szlaku

PISA - rzeka wypływająca z jeziora Roś i wpadająca do Narwi w Nowogrodzie, licząca 80,4 km, głębokość do 2 m, spadek około 25 cm na 1 km. Łączy Wielkie Jeziora Mazurskie z Wisłą. Przepływa przez tereny nizinne i podmokłe. Na całej długości jest szlakiem żeglownym. Na zachodnim brzegu towarzyszą jej lasy Puszczy Piskiej niestety w 30% zniszczonej przez huragan w 2001 roku. Z łatwością dadzą sobie na niej radę nawet początkujący kajakarze. Nazwa rzeki pochodzi od wyrazu "pisa", co oznaczało w języku Prusów bagno, błoto. Niemcy nazywali ją Galindią (od plemienia Galindów, którzy zamieszkiwali niegdyś te tereny).

 PISA to szlak łatwy, o charakterze typowo, nizinnym (brak stałych przeszkód wymagających przenosek), malowniczy, najciekawszy odcinek górny i dolny z terenami leśnymi i niewielkimi wzniesieniami terenu. Na trasie słabo rozwinięta stała baza noclegowa szczególnie w górnej i dolnej części sporo dogodnych pól biwakowych. Brak jednak regularnej sieci pól namiotowych z kanalizacją i bieżącą wodą. Na całym odcinku Pisa wije się i silnie meandruje. Środkowy bieg łąkowy i podmokły. Właściwy odcinek rzeczny przemierza część Puszczy Piskiej oraz Równinę Kurpiowską. Jako prawy dopływ Pisa wpada do Narwi na wysokości Nowogrodu.

PISA jako połączenie z Krainą Wielkich Jezior daje możliwość przeniesienia się w klimat nizinnej, nieuregulowanej i spokojnej rzeki, płynącej początkowo pośród zalesionych terenów obrzeża Puszczy Piskiej, a dalej w otoczeniu łąk i piaszczystych, równinnych terenów etnograficznych Kurpiów. 


Spływy rzeką Pisą:

  • przewodnik: 180 zł / 15 osób
  • ratownik : 180 zł /15 osób
  • transport: 2,50 zł/km

Dokładny opis szlaku

START  -  Plaża miejska w Piszu, Aleja Turystów 1

0,00 km
Początek szlaku na wypływie z jez. Roś.

0,80 km
Kratownicowy most kolejowy w Piszu na trasie Szczytno - Ełk.

1,10 km
Most drogowy, żelbetonowy, na trasie nr. 644 Łomża - Giżycko, blisko centrum miasta. Nieco dalej ok. 300 m mostek dla pieszych , przy nim możliwość zacumowania przy wysokim brzegu i wyjścia z kajaków celem zwiedzenia znajdującego się po prawej stronie rynku z zabytkowymi budynkami i kościołem i ratuszem, w pobliżu znajduje się muzeum. Możliwość dokonania zakupów (centrum handlowo-usługowe). Brzegi Pisy na terenie miasta są umocnione i trudno dostępne. Naturalny charakter rzeki z dostępnymi brzegami Pisa będzie miała dopiero po wypłynięciu za miasto. Za miastem rzeka płynie na zmianę to pośród olsów - to znowu pośród łąk - z jednej lub z drugiej. Sporadycznie w lesie domieszkę stanowią brzozy lub sosny. Od czasu do czasu można spotkać wysokie łączki -miejsca z dogodnym brzegiem, nadające się odpoczynek. Powoli płynąca rzeka łagodnie meandruje, tworząc zakola z roślinnością wodną.

4,8 km
Po lewej dobrze widoczny kanał. W oddali ok. 200 m młodnik sosnowy. Nieco dalej sucha łąka z dogodnym miejscem na biwak. Za nią ujście rury odprowadzającej przefiltrowaną wodę z oczyszczalni ś cieków. Po prawej podmokła łąka i ols, połączenie z starorzeczem. Po obu st ronach na zakrętach łachy piaskowe - charakterystyczny element towarzyszący nam na całym dalszym odcinku Pisy .

5,8 km
Po chwilowej zmianie otoczenia na leśne, z lasem mieszanym, a następnie olsem, rzeka po lewej podmywa wysoki brzeg porośnięty sosnami. Obniża się on stopniowo, tworząc dobre miejsce do biwakowania na ładnym leśnym terenie z małą plażą i skoczną. Płynąc dalej po lewej pojawia się łąka a po prawej widać podmyte grądy porośnięte pogryzionymi przez bobry dębami oraz kępą świerków. Stopniowo z lewej strony zbliżamy się do ruchliwej trasy nr. 644 Łomża ? Pisz - Gołdap.

6,0 km
Po lewej miejsce biwakowe oraz ujście rzeczki Szparki.

8,4 km
Dopływamy do zerwanego mostu blisko nie istniejącej wsi wilki po prawej mijając starorzecze. Po obu stronach widoczne nasypy drogi z drzewami i krzewami głogu, a po lewej przepompownia wody z wybetonowanym basenem. Nieco dalej , w większej odległości , kępy drzew ( lipy jesiony, klony, bzy) znaczące miejsca po nieistniejącej wsi, znajdujące się pośród terenów łąkowych. Na końcu tych siedlisk, po prawej stronie, niewidoczne pośród starorzeczy ujście zmeliorowanej rzeczki Barłogi. Przed nami malowniczy i dziki odcinek rzeki, płynącej to obok lasów iglastych lub mieszanych , to znowu pośród olsów i łąk z fragmentami starorzeczy. Często wysokie i podmyte brzegi zdobią różnorodne, pochylone drzewa, a przestrzeń wypełnia świergot leśnego ptactwa.

12.0 km
Po lewej ujście zmeliorowanej rzeczki Pisza Woda. Przy nim niezbyt dogodne miejsce na biwak. Za rzeczką, na dosyć wysokim brzegu otwarta przestrzeń łąk. Do drogi nr. 644 ok. 500 m w linii prostej.

13,4 km
Po lewej minęliśmy słupek odległościowy (nr. 67) odmierzający odległość do ujścia Pisy. Na lewym brzegu rzeka zbliża się tu do lasu sosnowego na odległość ok. 100 m. Tutaj również is tnieje możliwość niezbyt dogodnego biwaku. Dalej , po prawej stronie nurt Pisy zbliża się do rosnącego na dosyć wysokim brzegu lasu. Tutaj, w odległości kilkuset metrów jedno od drugiego, znajdziemy niezłe miejsca na odpoczynek.

18,0 km
Mijając po prawej starorzecze, dopływamy do nasypu drogi i mostu na drodze lokalnej prowadzącej od drogi 644 do wsi Pogobie Średnie (do wsi ok. 7 km). Przed nasypem, po prawej, możliwości biwaku i dobrego dojazdu. Most w miejscu zwanym ,,Dziadowo" - od nazwy istniejącej niegdyś w pobliżu wsi - drewniany obecnie betonowy oparty w części jezdnej na stalowych szynach. Posiada oznaczenia charakterystyczne dla szlaków żeglugowych, czyli wysokość 4,2 m szerokość p rzepływu 10 m. Dalej Pisa p łynie wśród terenów zalesionych lub łąkowych, z dogodnymi miejscami na postój na wysokich łączkach. Poniżej rzeka zbliża się do zalesionego, najpierw prawego, później zaś lewego brzegu. Po drodze mijamy słupki 61 i 60. Tereny wokół Pisy są na przemian- to suchsze, z lekko pagórkowatymi łączkami lub lasem - to znów niższe, ze starorzeczami i podmokłym olsem. Okolice urokliwe i spokojne chociaż tętniące świergotem i śpiewem ptaków. Gdy zbliżamy się do drzew porastających ,,wystrzyżone" przez krowy pastewniki z wiatami, mamy wrażenie, że znajdujemy się w jakimś odludnym, opuszczonym parku. Aby zorganizować sobie wspaniały piknik wystarczy zatrzymać się na jednym z wielu dogodnych miejsc na trasie spływu.

22.4 km
Po prawej stronie łagodne dojście do brzegu z bindugami oraz duża płaska przestrzeń blisko lasu sosnowego, nadająca się na biwak.

22.9 km
Po lewej wysoki (ok. 5 m) podmyty, piaszczysty brzeg porośnięty lasem. Słupek odległościowy nr 57. Do drogi nr 644 ok. 200 m.

23.9 km
Po prawej zbliżamy się do zalesionego brzegu z brzozami i widocznymi kępami bzów. Słupek odległościowy nr 56. Przy wodopoju łagodne dojście do brzegu. Na suchych terenach łąkowych pozostałości po nieistniejących zabudowaniach z dużymi skupiskami bzów. Ładne miejsce na biwak jednakże na terenie prywatnym. Płynąc dalej widzimy na lewym brzegu dachy zabudowań wsi Jeże - pierwszej miejscowości na odcinku od Pisza.

26,0 km
Most drogowy w Jeżach, po lewej wieś. Wieś Jeże. Jest to ostatnia mazurska wieś na trasie spływu. Wieś ta powstała w 1445 roku. Przy wysokim moście drogowym możliwość lądowania i dłuższego odpoczynku. W odległości ok. 6 km na zachód Wadołek, dziś tylko miejsce na mapie, ruiny huty żelaza przerabiającej rude darniową, która działała w tym miejscu niemal do końca XIX w. Do wsi ze sklepami spożywczymi i barem o raz drogi 644 ok. 500 m. w lewo. Za mostem Pisa, szeroka na ok. 20 m, płynie leniwie pośród łąk i kęp olsów. Na długim odcinku t rudno będzie spotkać charakterystyczne łachy piaskowe na zakolach i piaszczyste plaże.

30,5 km
Drewniany most. Ok. 600 m. na lewo wieś Wincenta. Po prawej dogodne miejsce biwakowe. Nieco wcześniej, po lewej ujście rzeki Wincenty. Jesteśmy dokładnie na granicy Mazur i Podlasia, dawnej granicy państwowej między Prusami i Polska. We wsi Wincenta sklep spożywczy, przystanek PKS. Za mostem rzeka na kilkumetrowym odcinku płynie leniwie pośród równinnych, zagospodarowanych łąk.

35,3 km
Drewniany most w Koźle. Wieś po obu stronach rzeki. Po prawej, za pomostem. Kozioł Zarzecze, a dalej w dół rzeki Pólko; po lewej Kozioł Brzydły i dalej Kruki leżące u podnóża wysokiej skarpy. Przy moście hangar oraz boisko do piłki nożnej z dogodnym zjazdem do wody. Na boisku istnieje możliwość biwaku na ogólnodostępnym terenie. We wsi sklep spożywczy, restauracja w hotelu, nad Pisą sporo domków letniskowych. Za Kozłem, po obu stronach rzeki, tereny łąkowe oraz niewielkie stawy.

36.4 km
Po lewej, ok. 200 m., wieś Górszczyzna z murowanymi zabudowaniami. Wokół tereny łąkowe z bogatą ornito -fauną - bataliony, rycyki, sieweczki, czajki, błotniaki stanowe i inne. Nieco dalej, po prawej, w oddali, widoczne zabudowania Szablaków.

40,5 km
Po prawej ujście rzeki Rybnicy. Po lewej wieś Waszki i Dudy Nadrzeczne a po prawej Szablaki i Popiołki.

41.6 km
Po prawej las sosnowy na wysokim, lecz dostępnym brzegu. Nieco dalej cypel - półwysep (prywatny) z dostępem do suchej łączki, niezłym brzegiem, kępą wierzb i łachą piaszczystą plażą, doskonale nadający się na biwak. Ok. 400 m. po prawej, biegnie droga asfaltowa na trasie Kolno-Myszyniec. Z drugiej strony cypla, w oddali, widać zabudowania wsi Ptaki.

42.8 km
Most żelbetonowy we wsi Ptaki - długi i wysoki. Zabudowania w większości murowane po lewej. Po prawej, za mostem, przygotowana do cumowania łodzi żaglowych, przystań z campingiem, kąpielisko, boisko do gry w piłkę nożną, parking, zadbana i czysta. Za wsią, po lewej, ciąg domków letniskowych, słupek nr 37. Rzeka spokojna, szeroka nawet do 30 m. płynie pośród rozległych łąk, z brzegami porośniętymi często trzciną i kępami krzewów i drzew. W meandrującym korycie często występujące łachy piaskowe z dogodnymi kąpieliskami. Jedno z nich, z płytką zatoką ok. 2 km poniżej.

46.8 km
Po prawej ujście, szerokiej na ok. 5 m. uregulowanej rzeki Turośl.

48.1 km
Na prawo ujście kanału połączonego z Turoślą i starorzeczem naprzeciwko wsi Potasie.

58.9 km
Po prawej, najpierw pierwsza, a dalej (w odległości ok. 1 km) następna, sucha łączka na skraju lasu sosnowego z malowniczym otoczeniem. Po lewej, w oddali, pojedyncze zabudowania wsi Gietki, a po prawej Karwek. Charakter rzeki nieco się zmienia. Płynie ona szybciej, często piaszczyste brzegi.

61.3 km
Po lewej ładnie położone domy letniskowe wsi Gietki z dojazdem do rzeki, nieco dalej podmyty, piaszczysto ? wydmowy brzeg z lasem sosnowym - ładne miejsce widokowe. Po prawej w oddali, wieś Poredy. Nieco słupek nr 20.

62.6 km
Po lewej duży cypel na zakolu, porośnięty starym olsem i słupek nr 17, dalej ostatnie zabudowania wiejskie.

66.6 km
Po lewej zabudowania Piastuna Żelaznego, a po prawej Dobregolasu.

68.9 km
Po prawej drewniane zabudowania wsi (Dobrylas) dochodzące do samej Pisy - część zwana - Sendrowskie. Słupek nr 14. Po lewej stronie wysokie łąki. Dalej Pisa nieco oddala się od zabudowań, aby zbliżyć się doń naprzeciwko wysokiej skarpy urwiska. Po prawej mijamy pale do cumowania łodzi.

70.5 km
Most żelbetonowy na wysokim nasypie w Dobrymlesie. Dojazd i miejsce do lądownia po lewej, zaraz za mostem. Tutaj dogodny plac - boisko na płaskiej łączce - dosyć duże miejsce biwakowe. We wsi ośrodek zdrowia, sklepy, poczta, schronisko PTSM. Znaczna część zabudowań stanowią ładne drewniane domy. Za mostem, na środku wsi kamieniste i szybszy nurt o szerokości do 20 m. Za wsią rzeka zmienia nieco charakter - nurt staje się dużo szybszy, brzegi bardziej podmyte i trudno dostępne. Brzegi zaczynają porastać łozy. Szerokość nurtu nieco mniejsza. Po prawej wieś Gałki. W pewnym oddaleniu od rzeki, na prawym brzegu ciągną się tereny leśne. Lewy bardziej otwarty ma pagórkowaty kształt.

73.1 km
Po lewej ujście rzeki Skrody, szerokie na 5-6 m. Dla urozmaicenia spływu można wpłynąć w dużo mniejszą malowniczą rzeczkę. (ok. 1-2 km) oczywiście jeśli stan wody na to pozwoli. Nieco dalej po prawej nurt podmywa zalesiony brzeg, meandrując i tworząc duże zakola. Brzeg wysoki i porośnięty sosnami ? podmyty, nurt szybki i nieco węższy.

74.7 km
Po prawej Pisa znowu zbliża się do zalesionego brzegu. W oddali, po lewej, widoczne następne zabudowania Serwatek. Nieco dalej po prawej wieś Zębisko.

77.0 km
Po minięciu starorzecza, po prawej stronie oddalona o około 400 m wieś Jarki. Po lewej zbliżamy się do zalesionego terenu. Na brzegu wieś Baliki z dużą i lością domków letniskowych oraz ośrodkiem wypoczynkowym polem namiotowym i pensjonatem ,,Ptaki". Domki letniskowe są tu już stałym elementem krajobrazu. Po prawej tereny niższe - łąkowe.

78.0 km
Po lewej wieś Ptaki.

79.2 km
Most w Morgownikach na trasie 648 Morgowniki - Stawiski. W Morgownikach biwak.

79.8 km
Ujście Pisy do Narwi na 277 km szlaku kajakowego Narewką i Narwią. Na wprost miasto Nowogród z pięknie położonym skansenem architektury kurpiowskiej.

79,6 km
Most drogowy na trasie nr 648 Morgowniki - Stawiski. Po prawej wieś Morgowniki, a w niej stanica wodna i pole biwakowe.

80,4 km
Ujście Pisy do Narwi.

SEBASPORT

12-200 Pisz, ul. Spacerowa 56, tel. 606 349 708, e-mail: sebasport@op.pl